Od 2 maja 2009 r. obowiązuje znowelizowana ustawa prawo upadłościowe i naprawcze. Jest to gruntowna modernizacja ustawy. Warto się z nią zapoznać, zarówno gdy masz problemy z wypłacalnością, jak i gdy jesteś kontrahentem upadłej spółki.
Nowelizacja jest bardzo rozbudowana. To około 150 zmian w samym prawie upadłościowym i naprawczym, nie licząc zmian w innych ustawach (np. w ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym). Warto zwrócić uwagę na następujące nowości:
• Przed nowelizacją dłużnik był traktowany jako niewypłacalny, jeżeli nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań. Dotyczyło to zarówno zobowiązań pieniężnych jak i niepieniężnych. Po nowelizacji dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, ale tylko pieniężnych. Ta zmiana ograniczy zakres potencjalnych sytuacji, kiedy kontrahenci spółki z o.o. mogą np. z powodów taktycznych żądać ogłoszenia upadłości.
• Postępowanie naprawcze jest dostępne dla spółek z o.o. mających przejściowe kłopoty. Po nowelizacji takie spółki mogą w postępowaniu naprawczym uzyskać czasową ochronę przed wierzycielami, zawrzeć układ i przeprowadzić restrukturyzację.
• Obecnie samo żądanie przez wierzyciela, aby została ogłoszona upadłość to za mało, aby uruchomić procedury zabezpieczające majątek dłużnika na poczet spłaty jego długów. Dotychczas często odbywało się to automatycznie, co w przypadku nieuzasadnionego żądania mogło zniszczyć spółkę. Po nowelizacji sąd sprawdza, czy żądanie wierzyciela jest zasadne i dopiero wtedy zabezpiecza majątek spółki na poczet spłaty jej długów.
• Kontrahent w upadłości nie ukryje tego przed Tobą. Po ogłoszeniu upadłości podmiot występuje w obrocie gospodarczym pod dotychczasową firmą z dodaniem oznaczenia „w upadłości likwidacyjnej" albo „w upadłości układowej".
• Przepisów o wyłączeniu z masy upadłości nie stosuje się do rzeczy, wierzytelności i innych praw majątkowych przeniesionych przez upadłego na wierzyciela w celu zabezpieczenia wierzytelności. Dzięki temu przedmioty obciążone przewłaszczeniem na zabezpieczenie są w ramach upadłości traktowane tak samo jak przedmioty obciążone zastawem.
• W postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia mieniem wchodzącym w skład masy upadłości zarządza upadły podmiot (choć przy kontroli ze strony nadzorcy sądowego). To zasada. Tylko wyjątkowo sąd ustanowi zarządcę tym majątkiem. Sąd tak zadecyduje, gdy upadły nie daje rękojmi należytego sprawowania zarządu. Dzięki temu jest szansa, że spółka wróci na rynek i będzie kontynuowała działalność, co zazwyczaj leży w interesie wspólników. W odróżnieniu od właścicieli zarządcy nie byli zazwyczaj zainteresowani ratowaniem spółki z o.o., ale jej likwidacją.
• Postanowienia o wyznaczeniu syndyka, nadzorcy sądowego albo zarządcy podlega obwieszczeniu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.
• Teraz tylko należności ze stosunku pracy będą umieszczane na liście wierzytelności z urzędu.
• Obecnie po zatwierdzeniu listy wierzytelności sędzia komisarz może postanowić, że głosowanie nad układem odbędzie się w grupach wierzycieli. W takim przypadku, w celu głosowania nad układem, sporządza odrębne listy wierzycieli uprawnionych do głosowania, obejmujące poszczególne kategorie interesów. (Przed nowelizacją sędzia komisarz musiał sporządzić te listy). Nowelizacja w tym zakresie może przyspieszyć procedury upadłościowe.
• Sąd może orzec pozbawienie na okres od 3 do 9 lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu Przed 2 maja 2009 r. postępowanie w sprawach o wydanie powyższych zakazów mogło być wszczynane na wniosek następujących osób: wierzycieli, syndyka, nadzorcy sądowego albo zarządcy, Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego. Nowelizacja przyznała takie prawo także tymczasowemu nadzorcy sądowemu i zarządcy przymusowemu. Przed nowelizacją sędzia komisarz musiał sporządzić te listy.
• Do 3 lat została wydłużona możliwość orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w przypadku gdy dłużnik nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości.
Podstawa prawna
Znowelizowana ustawa prawo upadłościowe i naprawcze, została wprowadzona ustawą z dnia 6 marca 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 53, poz. 434).
Tomasz Król
prawnik
